Z ogólnie dostępnych informacji podanych przez ministerstwo w dniu 11 lipca tego roku można było się dowiedzieć o decyzji dotyczącej projekt nowelizacji założeń kodeksu pracy w Polsce. Znaczące zmiany mają dotyczyć określania stażu pracy pracowników.
W przedstawionym projekcie można zauważyć dość znaczące zmiany w kwestii liczenia stażu pracy dla osób zatrudnionych na podstawie umów zlecenia albo świadczenia usług, których staż pracy nie jest naliczany na podstawie tych form zatrudnienia. Po nowelizacji osoby te będą mogły liczyć na zaliczenie ich czasu pracy do ogólnego oraz zakładowego stażu pracy. Co więcej, do wspomnianego stażu pracy ma zostać zaliczane również prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, wykonywanie wolnego zawodu czy bycie wspólnikiem w spółce jednoosobowej z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki jawnej, komandytowej albo partnerskiej. W efekcie dla ogromnej liczby Polaków projekt wpłynie na postrzeganie ich stażu pracy, który bierze się pod uwagę zarówno w kwestii awansów jak i przy przejściu na emeryturę.
Jak rozumieć staż pracy?
Warto mieć na uwadze, że kodeks pracy nie precyzuje zasady ustalania stażu pracy, możemy jedynie wyróżnić podział na dwa podtypy:
- Zakładowy staż pracy – wliczanie do okresu zatrudnienia pracownika tylko okresu pracy u danego pracodawcy, co skutkuje odpowiednimi uprawnieniami z tego tytułu (np. długość okresu wypowiedzenia oraz wysokość odprawy przy rozwiązaniu umowy;
- Ogólny staż pracy – wliczanie do okresu zatrudnienia pracownika okresów pracy u wszystkich pracodawców z jakimi współpracował, co skutkuje odpowiednimi uprawnieniami z tego tytułu (np. wymiar urlopu wypoczynkowego).
Wśród obecnych zapisów widnieje ten, według którego okres prowadzenia działalności gospodarczej, pracy na zlecenie oraz świadczenie usług, nie jest ujmowany do okresu zatrudnienia w rozumieniu przepisów prawa pracy.
Jakie problemy stwarzają obecne zapisy w kodeksie pracy?
Aktualne zapisy dotyczące stażu pracy skutkują niesprawiedliwym traktowaniem pracowników. Duża liczba społeczeństwa aktywnych pracowników pozbawiona jest szeregu praw oraz korzyści wynikających z kodeksu pracy, które, póki co zarezerwowane są tylko dla zatrudnionych na umowę o pracę. Z drugiej strony osoby te mogą mieć problem na rynku pracy w sytuacji ubiegania się o awans albo zmianę obejmowanego stanowiska, ponieważ w obydwu procesach bierze się pod uwagę tzw. ”staż pracy”, który nie jest im naliczany. W rezultacie trwającą rozmowy mające na celu jak najszybsze wprowadzenie zmian do kodeksu pracy, aby stworzyć dogodne środowisko, gdzie wszyscy pracownicy mają jednakową szansę na ubieganie się o daną pracę oraz aby zaprzestać praktykom opartym na nierównym traktowaniu osób ze względu na ich aktywność zawodową.
Zmiana będzie korzystna również w przypadku pracowników, którzy pracowali u tego samego pracodawcy najpierw na zleceniu a później przeszli na umowę o pracę. Ich staż pracy z poprzedniej umowy będzie uznany co może wpłynąć na zwiększenie ilości dni płatnego urlopu wypoczynkowego, wyższa odprawa w przypadku zakończenia współpracy albo wyższy dodatek stażowy o ile dane przedsiębiorstwo oferuje taki składnik finalnego wynagrodzenia.
Kiedy można spodziewać się nowych przepisów?
Z informacji podanych przez ministerstwo nowy projekt zakłada wprowadzenie wyżej wspomnianych zmian od 1 stycznia 2026 r. Powodem tego wydłużonego okresu realizacji ma być konieczność dania czasu przedsiębiorcom na ustalenie stażu pracy poszczególnych pracowników w swojej firmie. Również pracownicy zobowiązani będą do dostarczenia odpowiednich dokumentów pozwalających określić aktualny staż pracy, których analiza może być czasochłonna.
