Wraz z utworzeniem Strefy Schengen wiele ludzi zainteresowało się wyprowadzką do innych krajów Unii Europejskiej nie tylko w celach mieszkaniowych co zarobkowych. W odpowiedzi na to znacząca liczba firm wprowadziła u siebie możliwość modelu pracy gdzie pracownik jest reprezentantem firmy i świadczy usługi za granicą. Często też przedsiębiorcy chcą poszerzyć grono swoich pracowników o profesjonalistów, którzy dostępni są w innym kraju. 

W oparciu na European Pillar of Social Rights, opublikowanym w 2017 roku, UE szerzy uczciwe warunki zatrudnienia dla osób pracujących za granicą, a na ich stronie można znaleźć szczegółowe informacje o prawach i ograniczeniach stosowanych do pracownika jak również o formach delegowania pracownika do pracy za granicą.  

Obcokrajowiec pracujący w Polsce 

Znaczącym ułatwieniem jest zatrudnienie pracownika legitymującego się obywatelstwem jednego z kraju członkowskiego Unii Europejskiej, który może rozpocząć pracę bez konieczności przedstawienia zezwolenia na pracę. Kraje należące korzystają z tzw. swobody przepływu pracowników, która daje następujące przywileje, które pozwalają:  

• na szukanie zatrudnienia w  Polsce; 

• na rozpoczęcie pracy w Polsce bez zezwolenia o pracę; 

• na zamieszkanie na terytorium Polski; 

• na pozostanie na terenie Polski również po wygaśnięciu umowy o pracę; 

• na równe traktowanie wraz z innymi obywatelami Polski w zakresie warunków pracy i przywilejów socjalno-podatkowych. 

Warto przeanalizować obowiązku związane z zatrudnieniem pracownika z zagranicy. Dla pracodawcy szereg czynności jest identyczny jak w przypadku zatrudniania Polaka, nie mniej jednak cudzoziemiec zobowiązany jest do zgłoszenia w Urzędzie Wojewódzkim pobytu na terytorium Polski, który będzie przekraczał dozwolone 3 miesiące. Pracodawca zobowiązany jest do przestrzegania ustaleń dot. każdego rodzaju umów identycznie jak dla obywatela Polski. Rozumie się przez to stosowanie w umowach ustaleń wynikających z Kodeksu Pracy (w przypadku umowy o pracę); czy Kodeksu Cywilnego (w przypadku umowy cywilnoprawnej).  

Ważne jest by przed zatrudnieniem cudzoziemca sprawdzić następujące rzeczy: 

• zażądać okazania ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu w Polsce; 

• poprosić o okazanie dokumentu określającego tytuł pobytowy (uprawnia on do pracy na terenie Polski); 

• należy sporządzić kopię dokumentu pobytowego oraz zachować w aktach firmy. 

Dla właścicieli firm zagranicznych, którzy chcieliby mieć zatrudnionego swojego pracownika w Polsce np. wykonującego pracę zdalną ustanowiona została korzystna forma zatrudnienia nazywana EwE (Employment without establishment). Dotyczy to krajów wchodzących w skład CEE do których należą: Bułgaria. Chorwacja. Czechy, Estonia, Litwa, łotwa, Polska, Rumunia, Słowacja, Słowenia oraz Węgry. W tych krajach możliwe jest zatrudnienie obcokrajowca bez konieczności zakładania w nich działalności gospodarczej i z pominięciem ustanowienia osobowości prawnej. 

Największą zaletą tego rozwiązania jest brak obowiązku założenia oddziału, przedstawicielstwa czy spółki zależnej, a co za tym idzie eliminacja kosztów związanych z usługami księgowymi, prawnymi i administracyjnymi. Pozostaje jedynie obowiązek rejestracji w instytucjach odpowiedzialnych za ubezpieczenie społeczne oraz urzędzie podatkowym (związanych z listą płac). 

Korzystając z tego typu rozwiązania należy pamiętać, że zobowiązania wobec pracowników muszą być przynajmniej na tym poziomie, jaki przewiduje kodeks pracy danego kraju. 

Jakie korzyści płyną z rozwiązania EwE? 

• pracodawca zaoszczędzi koszta związane z otwarciem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością czy podnajmem adresu i najmem powierzchni na biuro. 

• szybsze pozyskanie rynku związane z lepszym rozeznaniem za pomocą obecności pracowników lokalnie; 

• współpraca zdobywa doświadczenie z rynkiem danego kraju przed ewentualnym otwarciem działalności w nim; 

• w przypadku EwE nie są wymagane dodatkowe koszty związane z opłatami za usługi księgowe. 

W Polsce wiele firm świadczy usługi mające na celu pomoc zagranicznym firmom, które planują wejść na polski rynek albo zatrudnić pracownika. Dotyczy ona między innymi naliczaniu wynagrodzeń za pracę, rozliczanie ewidencji czasu pracy czy wsparcie w prawidłowym rozliczaniu PIT. Jest to szczególne ułatwienie, które znacznie przyspiesza cały proces jak również daje pracodawcy pewność, że wszelkie sprawy kadrowo-księgowe w Polsce rozliczane są w należyty sposób.