Dnia 25 czerwca 2024 roku do Sejmu trafił projekt poselski, który ma wprowadzić nowe zasady ustalania wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne od 2025 roku. Proponuje się wprowadzenie trzech ryczałtowych stawek, których wartość będzie zależeć od rocznych przychodów, wynagrodzeń, uposażeń lub świadczeń. Zmiany te będą dotyczyć wszystkich osób płacących składkę zdrowotną, zarówno pracowników, jak i przedsiębiorców.

Aktualne zasady obliczania składek na ubezpieczenie zdrowotne są określone przez ustawę z 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Składka zdrowotna wynosi 9% podstawy wymiaru składki, którą stanowi dochód pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne.

Autorzy nowelizacji podkreślają, że jej celem jest przywrócenie pierwotnej idei składki zdrowotnej jako ubezpieczenia na wypadek choroby, niezależnie od zamożności płatnika. Nowelizacja ma na celu zmniejszenie kosztów pracy i prowadzenia działalności gospodarczej oraz uproszczenie zasad obliczania składki poprzez wprowadzenie stałych kwot zależnych od dochodu lub przychodu.

Wysokość składki zdrowotnej

Projekt zakłada, że od 2025 roku składka zdrowotna będzie wynosić:

• 300 zł miesięcznie, jeśli roczny przychód nie przekracza 85 000 zł;
• 525 zł miesięcznie, jeśli roczny przychód przekracza 85 000 zł, ale nie przekracza 300 000 zł;
• 700 zł miesięcznie, jeśli roczny przychód przekracza 300 000 zł.

Składki będą waloryzowane zgodnie ze średniorocznym wskaźnikiem wzrostu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, ogłaszanym przez Prezesa GUS.

W przypadku zbiegu obowiązku zapłaty składki, ubezpieczony będzie opłacał ją tylko od jednego tytułu lub przychodu. W przypadku przekroczenia progów przychodów 85 000 zł i 300 000 zł, składka będzie odpowiednio wynosić 525 zł lub 700 zł.

Zmiany w innych ustawach

Nowelizacja wymaga również zmian w innych ustawach. W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych zostaną uchylone przepisy umożliwiające zaliczanie składek zdrowotnych do kosztów uzyskania przychodów. W ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadzone zostaną zmiany związane z nowymi zasadami obliczania składki zdrowotnej. W ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym usunięte zostaną przepisy umożliwiające pomniejszanie przychodu o zapłacone składki zdrowotne.

Przepisy przejściowe przewidują, że do rozliczeń składek na ubezpieczenie zdrowotne za rok 2024 oraz ustalenia wysokości podatku dochodowego za ten rok będą stosowane dotychczasowe przepisy.

Zmiany od stycznia 2025 roku

Nowelizacja ma wejść w życie 1 stycznia 2025 roku. Projekt został przygotowany przez posłów z ugrupowania Polska2050-Trzecia Droga, którzy podkreślają, że zmiana zasad płacenia składki zdrowotnej jest kluczową obietnicą wyborczą. Jednakże Ministerstwo Finansów, na czele z ministrem Andrzejem Domańskim, proponuje inne zmiany w składce zdrowotnej od 2025 roku, co wskazuje na brak jednomyślności w koalicji rządowej. Zmiany proponowane przez posłów stoją w opozycji do propozycji Ministerstwa Finansów i mogą mieć znaczący wpływ na budżet państwa, zmniejszając jego dochody o około 15 miliardów złotych.