Czy zdarzyło ci się kiedykolwiek nie zrobić wszystkiego z ustalonego wcześniej planu zadań? Ciągle coś uniemożliwiało ci zajęcie się tematem i skończenie go terminowo? Jeśli tak, istnieje szansa, że wpadłeś w pułapkę prokrastynacji.
Prokrastynacja jest zjawiskiem należącym do dziedziny psychologii, która definiowana jest jako sytuacja, gdy osoba przekłada albo odpycha od siebie wykonanie ważnych zadań na rzecz tych małych i przyjemnych. Dzieje się tak, ponieważ te pierwsze są często mniej przyjemne i osoba ma mniejszą ochotę na ich wykonanie. Zjawisko prokrastynacji dotyczy wszystkich grup społecznych, zarówno studentów jak i osoby pracujące i jest związane nie tylko z odkładaniem wykonania poleceń służbowych, ale również domowych obowiązków czy decyzji życiowych, które są niezbędne do wykonania w danym terminie.
Czy prokrastynacja to lenistwo?
Dla wielu ludzi prokrastynacja jest tym samym zjawiskiem co bycie leniwym, ale jest to błędne rozumowanie. Osoby, które prokrastynują w głębi serca mają świadomość, że czynności jakie mają zaplanowane muszą zostać wykonane i sami wewnętrznie czują, że chcą je zrobić. Z drugiej strony, leniwe osoby odczuwają wstręt przed wykonywaniem czegokolwiek, więc nie tyle przekładają czynności co nawet ich nie planują. Warto skupić się jednak na genezie prokrastynacji, jakie są jej przyczyny? Możemy uwzględnić tutaj podział na czynniki wewnętrzne oraz zewnętrzne. Do pierwszej grupy zaliczane są takie rzeczy jak osobowość osoby, która prokrastynuje, jej ogólną motywację czy przekonania, często przyjęte na etapie dorastania. Mogą one mieć znaczący wpływ na podejście takiego pracownika do codziennych obowiązków oraz organizowania czasu. Do zewnętrznych przyczyn można zaliczyć przeładowanie zadaniami, które znacznie przewyższa ludzkie możliwości, zbyt mała ilość czasu na wykonanie zadania, czy również presja otoczenia. Ta ostatnia jest szczególnie niebezpieczna, gdyż może być czynnikiem wielu problemów sfery psychicznej, które mogą później się rozwinąć.
Prokrastynacja, jak można wywnioskować, nie należy do zjawisk pozytywnych i pożądanych na co dzień. Prawdą jest, że niesie za sobą wiele negatywnych skutków.
Pierwszym skutkiem jest pogorszenie relacji międzyludzkich. Niewywiązywanie się z obowiązków czy obietnic złożonych innym osobom może wpłynąć negatywnie na relacje. Osoba, która prokrastynacja może zacząć być odbierana jako ta, której nie można powierzyć niczego odpowiedzialnego, bo istnieje ryzyko, że nie podoła. Kolejną rzeczą są pogorszone wyniki zarówno w nauce, które spowodowane są nieabsorbowaniem nowych zagadnień; oraz w pracy, gdzie taka osoba hamuje swój rozwój i zostaje w tyle za współpracownikami. Finalnie skutkiem prokrastynacji może być wzmożone poczucie winy oraz niska samoocena. Osoba, która odwleka wykonywanie zadań wewnętrznie czuje, że powinna je skończyć. Jej samopoczucie maleje wraz z każdą sytuacja, kiedy z czymś się nie wyrabia, może również obawiać się reprymendy ze strony przełożonego.
Czy można walczyć z prokrastynacją?
Prokrastynacja, choć może być niebezpieczna, jest zjawiskiem, z którym można walczyć poprzez zastosowane paru zmian w swoim codziennym życiu.
- ustalanie priorytetów – pomoże to lepiej zorganizować każdy dzień tak, by najważniejsze zadania wykonane były w pierwszej kolejności, a te które są mniej ważne będzie można zrobić nieco później;
- unikanie rozpraszaczy – otoczenie ma kluczowe znaczenie, jeśli chodzi o efektywność pracy. Dlatego ważne jest by miejsce pracy pozbawione było przedmiotów które mogą odciągać osobę od wykonywanego zadania, m.in. telefonu komórkowego pozostawionego na biurku;
- szukanie wsparcia – obecność drugiej osoby nie tylko daje uczucie wsparcia, ale również może pozytywnie wpłynąć na wykonywanie zadań. Wymiana poglądów, doświadczenie czy zwykła rozmowa potrafi nie tyle podnieść na duchu co zmotywować.
Prokrastynacja to zjawisko jakie dotyka wielu z nas, uniemożliwiając w pełni wywiązywanie się z zaplanowanych czy zleconych zadań. Ważną rzeczą jest wczesne zaobserwowanie u siebie oznak prokrastynacji oraz wprowadzenie do codziennej pracy taktyk, które mogą uchronić nas oraz wzmocnić naszą wydajność. A czy ty doświadczasz prokrastynacji?
